पत्रास कारण की ..............

 


                       परवा  सहजच बाहेर निघालो तेव्हा खाकी वेशात , टोपी घातलेला , एक विशिष्ट बॅग  खांदयावर घेऊन जातांना  एक व्यक्ती दिसला आणि ती  व्यक्ती दुसरा तिसरा कोणीही  नसून पॊस्टमन काका आहेत हे लक्षात आलं . आजच्या २१ व्या शतकात ' पत्र '  बऱ्याच लॊकांना outdated वाटतं  . Email , WhatsApp , Telegram , SMS व  अजून इतर यांच्या काळात ' पत्र ' कुठे आणि कधी हरवलं  हे लक्षातच आलं  नाही कधी . आजच्या नव्या पिढीसाठी 'पत्र ' ही  संकल्पना  राहिलेलीच  नाही , आणि संदेश वहनासाठी पत्र  आणायला, ते लिहायला , ज्याला पाठवायचं  आहे त्याचा पत्ता शोधून , ते Post Office / Post Box पर्यंत जाऊन ते  त्यात टाकायला , परत  त्या टाकलेलं  पत्र  मिळाल्यानंतर त्याचा  प्रतिसाद मिळेल तो पर्यंत थांबायला कोणाला वेळ आहे  ?????  आज का जमाना सब  Instant  का है .  मला वाटलं मी लगेच phone  केला, Video  Call  केला , जे सांगायचं होतं , जे बॊलायचं ते पटकन करून विषय संपवला . सगळंच कसं  Instant  झालं . आज लहान मुलांना  पत्र , पोस्टमन  आणि Letter Box  हे फक्त  त्यांच्या पुस्तकातल्या धड्या पुरतेच माहित असेल . 

                      पत्र  याबद्दल जर कधी आपल्या आई - बाबांना , आपल्या आजी - आजोबांना विचारलं  तर ते त्यांच्या आठवणींत  रमून जातात . पत्र  हे त्यांच्यासाठी काय असायचं  हे सांगतांना  त्यांचे डोळे पाणावल्याशिवाय  राहत  नाहीत . पत्र आणि त्यांचं  एक वेगळंच नातं असायचं .माणसाला बोलतांना  व्यक्ती, वेळ आणि  शब्दांचं सुद्धा काहीवेळ   बंधन पाळावं  लागतं , पण तेच शब्द जेव्हा तो कागदावर व्यक्त करतो  तेव्हा त्याला कोणतंही  असं  बंधन नसतं .  पत्र  हे कोणत्या प्रसंगासाठी,  कोणत्या प्रकारच्या हस्ताक्षरात  , किती पानांत, कोणत्या पेनाने लिहलेलं आहे ह्या सगळ्यांच्या  पलीकडे त्यात असणाऱ्या शब्दांना , व्यक्त केलेल्या भावनांना महत्व असायचं . काही वेळा तर ते पत्र  लिहतांना लिहीणाऱ्या व्यक्तीच्या   डोळ्यातून पडलेल्या त्या अश्रूंमुळे  एखादा शब्द पुसत झालेला असायचा . तेव्हा त्या पुसट  झालेल्या शब्दातून न  लिहिता  सुद्धा वाचणाऱ्याला त्या पत्र  लिहणाऱ्याच्या  भावना  , त्याची मनःस्थिती  सहज कळायची .  इंग्रजीत एक  म्हण आहे Read between  the lines.....  अगदी तसंच . 

                      ज्याच्यासाठी / ज्यांच्या साठी ते पत्र  लिहतोय त्यांचा विचार करून , त्यांच्या बद्दलच्या असणाऱ्या आठवणींत  रममाण  होऊन  एक - एक  शब्द करत जे मनात आहे ते मनमोकळेपणाने  व्यक्त करून  ते पत्र  लिहायचं ,   पोस्ट  करायचं आणि ज्याला पाठवलं आहे त्याला ते कधी मिळेल ह्या आशेवर राहणं , ते पत्र मिळाल्यानंतर  भलेही ती व्यक्ती / त्या व्यक्ती समोर नसतील पण  ते  पत्र  आणि त्यातला एक- एक शब्द वाचतांना , त्यांच्या चेहऱ्यवरचं  हसू , डोळ्यातलं आसू  याची कल्पना करून त्याने आपल्या पत्रासाठी  लिहीलेल्या  उत्तराची तितक्याच आतुरतेने वाट बघत राहायचं . कधी तो खाकी गणवेशातला  पॊस्टमन दादा त्याच्या भरलेल्या गाठोडीतुन आपल्या नावाचं पत्र  आपल्या हातात देतोय आणि माझ्या पाठवलेल्या पत्राला समोरून  काय उत्तर मिळालं  ते वाचण्याची उत्सुकता ही  खरी वास्तवात अनुभवण्याची मजाच काही वेगळी असायची . आलेली पत्रं  जीवापाड जपून ठेवायची आणि जोवर पाठवलेल्या पत्राचं  उत्तर येत नाही तोवर कित्ती तरी वेळा तीच- तीच पत्रं  पुन्हा वाचताना कधी कंटाळाच येत नसायचा . वर्षानुवर्षे जपून ठेवलेल्या अश्या असंख्य पत्रांचा  खजिना आपल्या जीवाइतकाच  जपून ठेवायचा .  सुखः - दुःखाच्या भावना व्यक्त करण्याचा पत्रांच्या  माध्यमातला हा अनुभव आजच्या ह्या २१ व्या शतकातल्या Instant  माध्यमांतून  मिळणं  अशक्यच आहे . 

                      आज कोणासोबतही  अगदी सहजपणे Connect होता येतं  पण तेच त्यांनतर Connected  राहणं  सगळ्यांनाच जमत नाही.आज लोकांना एकत्रित आणणं  तसं  फारसं  अवघड नाहीये  . एक कोणी तरी ग्रुप बनवतो , त्यात लोकांना Add  करतो आणि सगळे Connect  होतात . पूर्वी लॊकांना  Connected  राहण्याची माध्यमं  तशी मर्यादित होती पण त्यांच्यात असणारं  प्रेमाचं , विश्वासाचं  Connection  हे कधीच कमी व्हायचं नाही . त्याउलट ह्या पत्रांच्या  माध्यमांतून ते आणखी दृढ  व्हायचं . 

                      खरं  तर असं पत्राबद्दलच लिहिण्यापेक्षा , मुळात कोणासाठी तरी खरं  पत्रं  लिहायचं , ते पाठवायचं  आणि त्या पत्राच्या  उत्तराची वाट बघून ते पत्र मिळाल्याचा  व  ते वाचण्याचा अनुभव प्रत्यक्षात घेतल्या शिवाय  पत्र  म्हणजे काय ते कधी कळणारच नाही .  म्हणूनच एक  तरी पत्र  लिहून ते पाठवायला सुरुवात करायला काहीच हरकत नाही असं मला मनापासून वाटतं . 

             म्हणूनच पत्रास कारण की .....................

             

                                                                                                                   सुनित कुलकर्णी  

टिप्पण्या

टिप्पणी पोस्ट करा

या ब्लॉगवरील लोकप्रिय पोस्ट

तो............................

इमेज
                          तॊ ............. जन्माला आल्यापासून आयुष्याच्या प्रत्येक टप्प्यात  मुलगा , भाऊ , मित्र , नवरा आणि बाबा ( वडील ) अशी विविध नाती तो सर्मथपणे  सांभाळत असतो.  विद्यार्थी दशेत चांगलं शिक्षण घेतलं तर तारुण्यात चांगली नोकरी/ व्यवसाय  करता येईल. त्यातून मिळणाऱ्या उत्पन्नावर  घरातले  खर्च , घरात राहणाऱ्या माणसांची आर्थिक आणि मानसिक आरोग्य ह्याची  जबाबदारी , त्यात कोणतीही परिस्थिती जर उद्भवलीच तर ते आर्थिक नियोजन करणं असतंच . लग्नासाठी  साथीदार म्हणून त्याची निवड ही   तो माणूस म्हणून कसा आहे ह्या पेक्षाही  त्याच्या आर्थिक निकषांवर , त्याच्या वार्षिक उत्पन्नावर (  salary package)   , तो कोणत्या शहरात राहतोय ह्यावरून त्याची निवड केली जाते. त्याच्यासाठी लग्नानंतर नव्या नात्यांसोबत जुळवून घेत असतांनाच असेलेली (जुनी) नाती तितक्याच प्रेमाने जपायची असतात. वडील म्हणून जबाबदारी स्वीकारतांना पाल्याला  कोणत्याच गोष्टींची कमतरता पडू नये म्हणून ...
अधिक वाचा

वेळेचं औषध ........ पुन्हा नव्याने उभारी घेण्यासाठी

इमेज
                      आयुष्यात असं  बऱ्याच वेळा होतं काही घटना घडतात त्यांचा आपल्या मनावर तसंच  आपल्या आयुष्यावरही परिणाम हॊतॊ. आपण आयुष्यात चांगल्या गॊष्टी ज्यांच्या माध्यमातून आपल्याला आनंद मिळतॊ , त्या नेहमीच व्हाव्यात असं वाटतं . वास्तवात बघायला गेलं तर आनंद म्हणजे नक्की काय आणि तॊ कसा मिळावा  ह्या बद्दल प्रत्येकाचा विचार आणि  मत वेगळं असू शकतं  पण तरीही तॊ  कोणत्याही माध्यमातून मिळत असला तरीही तॊ स्विकारण्याची आपली नेहमी तयारी असतेच.  पण तेच दुःखाचा एखादा अनपेक्षित प्रसंग आलाच तर त्याला सामोरं जातांना  कठीण होतं. खरं तर कोणतंही दुःख स्विकारण्याची आपली कधीच तयारी नसते. त्यावेळी हे आपल्या सोबतच का ??? आता काय करणार ?? आपलं आता कसं  होणार ?? असे अनेक प्रश्न मनात येणं खूपच स्वाभावीक आहे.                      अश्या परिस्थितीत समोर जो प्रसंग आहे तॊ  स्विकारणं सगळ्यात जास्त महत्वाचं असतं , का...
अधिक वाचा

शुभ विवाह .............

इमेज
                              मनुष्य  हा जन्माला आल्यापासून तर  मृत्यू पर्यंत त्याच्या आयुष्यात काही टप्पे  येतात. जसे की बालपण, तारुण्य आणि वृद्धत्व. जितकं माणसाचं आयुष्य त्याप्रमाणे तॊ  ह्या टप्प्यातून जात असतो. आपल्या संस्कृतीत आपल्या पूर्वजांनी खूप विचार करून आणि खूप दूरदृष्टी ठेवूनच ह्या टप्प्यात असलेल्या वयात कोण- कोणत्या गोष्टींना महत्व द्यायचं ह्याची आपल्या शास्त्रांत  खूप सूत्रबद्ध मांडणी केलेली आहे. तसं  बघायला गेलं  तर हे सगळेच टप्पे हे महत्वाचे आहेतच. पण  त्यातला १ टप्पा म्हणजे गृहस्थाश्रम. हिंदू धर्मात मनुष्याच्या जन्मापासून ते मृत्यू पर्यंत  १६ संस्कार सांगितलेले आहेत त्यात लग्न हा सुद्धा एक महत्वाचा संस्कार आहे. शास्त्रात आपल्याकडे नवं  दाम्पत्याला लक्ष्मी -नारायणाची उपमा दिली  जाते . ह्यावरूनच आपल्या संस्कृतीत ह्या नात्याला किती पावित्र्य आणि महत्वं आहे .                        ...
अधिक वाचा